महाराष्ट्र राज्य उच्च व तंत्र शिक्षण विभाग व महाराष्ट्र माहिती तंत्रज्ञान सहाय्यता केंद्र यांच्या संयुक्त विद्यमाने राबविण्यात येणारा "करिअर कट्टा" हा उपक्रम गेल्या पाच वर्षांपासून विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक, व्यावसायिक आणि व्यक्तिमत्त्व विकासासाठी एक महत्त्वपूर्ण व प्रभावी मंच म्हणून कार्य करत आहे. उच्च शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना केवळ पदवी मिळवून देणे एवढ्यावरच शिक्षणसंस्थांची भूमिका मर्यादित न राहता, त्यांना योग्य करिअर दिशा, आवश्यक कौशल्ये आणि बदलत्या काळाशी सुसंगत संधींची माहिती देणे अत्यंत गरजेचे झाले आहे. या पार्श्वभूमीवर करिअर कट्टा हा उपक्रम विद्यार्थ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त ठरलेला दिसून येतो.

करिअर कट्टाच्या माध्यमातून विविध क्षेत्रांतील तज्ज्ञ, प्रशासकीय अधिकारी, यशस्वी उद्योजक, उद्योगक्षेत्रातील प्रतिनिधी तसेच विविध स्पर्धा परीक्षांमध्ये यश मिळवलेले विद्यार्थी यांचे मार्गदर्शन विद्यार्थ्यांना दररोज मिळत आहे. या संवादातून विद्यार्थ्यांना विविध करिअर पर्यायांची ओळख झाली असून, आपल्या आवडी, क्षमता आणि संधी यांचा विचार करून योग्य निर्णय घेण्याची दृष्टी विकसित झाली आहे. विशेषतः ग्रामीण व निमशहरी भागातील विद्यार्थ्यांसाठी हा उपक्रम मार्गदर्शक ठरला आहे, कारण त्यांना अनेकदा करिअरविषयक माहिती व तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन सहज उपलब्ध होत आहे. या उपक्रमाचा एक महत्त्वाचा सकारात्मक परिणाम म्हणजे विद्यार्थ्यांमध्ये करिअरविषयक जागरूकता वाढली आहे. स्पर्धा परीक्षा, उच्च शिक्षणाच्या संधी, संशोधन, उद्योजकता, कौशल्याधारित रोजगार, स्टार्टअप संस्कृती अशा विविध विषयांबाबत विद्यार्थ्यांना सुस्पष्ट माहिती मिळू लागली आहे. त्यामुळे केवळ पारंपरिक नोकरीकडे पाहण्याऐवजी विद्यार्थ्यांचा दृष्टिकोन व्यापक झाला असून, नव्या संधींचा विचार करण्याची प्रवृत्ती वाढली आहे.

करिअर कट्टाच्या व्यासपीठावरून मिळणारे मार्गदर्शन केवळ माहितीपुरते मर्यादित नसून, ते विद्यार्थ्यांच्या व्यक्तिमत्त्व विकासालाही हातभार लावणारे आहे. संवाद कौशल्य, आत्मविश्वास, निर्णयक्षमता, ध्येय निश्चिती, वेळ व्यवस्थापन यांसारख्या कौशल्यांचे महत्त्व विद्यार्थ्यांना या उपक्रमातून पटू लागले आहे. अनेक विद्यार्थ्यांनी या मार्गदर्शनाचा उपयोग करून स्पर्धा परीक्षांची तयारी अधिक नियोजनबद्ध पद्धतीने सुरू केली, काहींनी उच्च शिक्षणासाठी योग्य अभ्यासक्रम निवडले, तर काहींनी उद्योजकतेकडे वळण्याचा आत्मविश्वास मिळवला आहे. गेल्या पाच वर्षांच्या कालावधीत करिअर कट्टा हा उपक्रम सातत्याने, नियोजनबद्ध आणि उद्दिष्टपूर्तीच्या दृष्टीने राबविण्यात आला आहे, हे निश्चितच उल्लेखनीय आहे. बदलत्या शैक्षणिक व औद्योगिक गरजांनुसार विषयांची निवड, तज्ज्ञांची उपस्थिती आणि विद्यार्थ्यांच्या गरजांशी सुसंगत असे मार्गदर्शन या उपक्रमाला अधिक परिणामकारक बनवत आहे. त्यामुळे करिअर कट्टा हा उपक्रम विद्यार्थ्यांच्या भविष्यनिर्मितीत एक महत्त्वाचा घटक ठरत आहे, असे निःसंशयपणे आपणास म्हणता येईल.

याच उपक्रमाचा एक महत्त्वाचा पूरक भाग म्हणजे दर महिन्याला प्रकाशित होणारे मासिक "करिअर कट्टा". हे मासिक विद्यार्थ्यांसाठी एक विश्वासार्ह, माहितीपूर्ण आणि मार्गदर्शक साधन म्हणून कार्य करत आहे. दर महिन्याला प्रकाशित होणाऱ्या या मासिकामधून विविध करिअर संधी, वेगवेगळ्या स्पर्धा परीक्षा, शिष्यवृत्ती, कौशल्य विकास कार्यक्रम, रोजगार संधी, उद्योजकता, मुलाखत तयारी, तसेच यशस्वी व्यक्तींच्या प्रेरणादायी यशोगाथा याबाबत सविस्तर माहिती दिली जाते.

करिअर कट्टा मासिकाचे महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे ते विद्यार्थ्यांना करिअर नियोजनासाठी आवश्यक असलेली दिशा आणि प्रेरणा दोन्ही प्रदान करते. अनेक वेळा विद्यार्थ्यांना कोणत्या क्षेत्रात संधी आहेत, त्या संधींसाठी कोणती तयारी करावी, भविष्यातील वाटचाल कशी ठरवावी याबाबत संभ्रम असतो. अशा वेळी हे मासिक त्यांना योग्य मार्गदर्शन देणारे ठरते. विशेषतः ग्रामीण भागातील आणि मर्यादित साधनसुविधा असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी हे मासिक अत्यंत उपयुक्त आहे, कारण त्यांना एका ठिकाणी विविध प्रकारची अद्ययावत माहिती मिळते. या मासिकातील लेख, तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन, मुलाखती आणि यशोगाथा विद्यार्थ्यांच्या मनात आत्मविश्वास निर्माण करतात. "आपणही आपल्या जीवनात यशस्वी होऊ शकतो" ही भावना विद्यार्थ्यांमध्ये रुजवण्याचे काम हे मासिक प्रभावीपणे करत आहे. केवळ माहिती देणे एवढाच उद्देश न ठेवता, विद्यार्थ्यांना प्रेरित करणे, त्यांच्यात सकारात्मक दृष्टिकोन निर्माण करणे आणि त्यांना सातत्याने प्रयत्न करण्यास उद्युक्त करणे हे या मासिकाचे मोठे योगदान आहे.

करिअर कट्टा आणि युवकांसाठी करिअर कट्टा हे मासिक दोन्ही उपक्रम एकमेकांना पूरक ठरून विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी कार्य करत आहेत. प्रत्यक्ष मार्गदर्शन सत्रांमधून मिळणारी दिशा आणि मासिकाच्या माध्यमातून मिळणारी सातत्यपूर्ण माहिती व प्रेरणा यांचा समन्वय साधला गेल्यामुळे या उपक्रमांचा प्रभाव अधिक वाढला आहे. त्यामुळे विद्यार्थी केवळ एखाद्या एकाच सत्रापुरते मर्यादित न राहता, सातत्याने करिअरविषयक माहिती घेत राहतात आणि आपल्या उद्दिष्टांबाबत अधिक जागरूक राहतात. एकूणच, महाराष्ट्र राज्य उच्च व तंत्र शिक्षण विभाग व महाराष्ट्र माहिती तंत्रज्ञान सहाय्यता केंद्र यांच्या करिअर कट्टा या उपक्रमाने गेल्या पाच वर्षांत विद्यार्थ्यांच्या करिअर घडणीसाठी मोलाचे योगदान दिले आहे. या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये करिअरविषयक स्पष्टता, आत्मविश्वास, कौशल्य विकासाची जाणीव आणि भविष्यासाठी सकारात्मक दृष्टीकोन निर्माण झाला आहे. तसेच मासिक करिअर कट्टा या माध्यमातून हीच प्रक्रिया सातत्याने आणि व्यापक स्वरूपात पुढे नेली जात आहे.

भविष्यातही हे दोन्ही उपक्रम अधिक व्यापक, अधिक विद्यार्थीकेंद्रित आणि अधिक परिणामकारक पद्धतीने राबविले जातील, अशी अपेक्षा व्यक्त करता येईल. विद्यार्थ्यांच्या बदलत्या गरजा, नव्या शैक्षणिक धोरणांची दिशा आणि उद्योगजगताच्या अपेक्षा यांचा विचार करून करिअर कट्टा आणि मासिक करिअर कट्टा हे उपक्रम अधिक बळकट होतील आणि महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांच्या उज्ज्वल भवितव्यासाठी ते निश्चितच एक महत्त्वाची भूमिका बजावत राहतील, असा विश्वास मला वाटतो.

मा. यशवंत शितोळे, अध्यक्ष, महाराष्ट्र माहिती तंत्रज्ञान सहाय्यता केंद्र हे शिक्षण व तंत्रज्ञान यांचा समन्वय साधून विद्यार्थ्यांच्या करिअर विकासासाठी मोलाचे कार्य करत आहेत त्यांच्या दूरदृष्टीपूर्ण नेतृत्वामुळे करिअर कट्टा सारखे उपक्रम प्रभावीपणे राबविले जात असून, त्यातून हजारो विद्यार्थ्यांना योग्य दिशा, मार्गदर्शन आणि प्रेरणा मिळत आहे. विद्यार्थी-केंद्रित दृष्टिकोन, नव्या उपक्रमांची कल्पक मांडणी आणि सातत्यपूर्ण पाठपुरावा यामुळे या उपक्रमांना व्यापक प्रतिसाद मिळत आहे त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली महाराष्ट्र माहिती तंत्रज्ञान सहाय्यता केंद्र हे शिक्षणक्षेत्रात नवोपक्रमांचे विश्वासार्ह व्यासपीठ बनले असून, त्यांच्या कार्याचा लाभ विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक व व्यावसायिक प्रगतीस निश्चितच होत आहे. हा उपक्रम राबविण्यासाठी मा. यशवंत शितोळे व त्यांचे सर्व सहकारी तसेच महाराष्ट्रातील सर्वच स्तरावरील पदाधिकारी, महाविद्यालयाचे प्राचार्य, जिल्हा अध्यक्ष, समन्वयक, विद्यार्थी संसद व सर्व विद्यार्थी, विद्यार्थीनी अभिनंदनास पात्र आहेत.